Pretraga
Kategorija članaka
Događaji 2024 (30)
Istorija (46)
Geografija (4)
Ličnosti (24)
Kolumne (5)
Sjećanje (2)
Zanimljivo (13)
Arhiva članaka
Omiljene stranice
петак, 5. јул 2024.
Tolisa, rijeka koje više nema
петак, јул 05, 2024
|
Posted by
Предраг Пајић
Tolisa, rijeka koja je nekada proticala kroz srce Bosanske Posavine,
danas živi samo u sjećanjima i pričama starijih generacija. Ova rijeka je bila simbol života, prirode i zajedništva, pružajući mnogim
generacijama izvor vode, hrane i mjesto za okupljanje. Iako fizički više ne
postoji, Tolisa ostavlja dubok trag u kolektivnom pamćenju stanovnika tog
kraja.
Geografski i istorijski kontekst
Tolisa je proticala kroz sjeveroistočni dio Bosne i Hercegovine, u blizini
opština Gradačac, Šamac i Orašje. Ova rijeka, iako nevelika, imala je ogroman
značaj za lokalno stanovništvo. Tokom decenija, Tolisa je igrala ključnu ulogu
u razvoju poljoprivrede, ribolova i lokalne ekonomije. Njene vode su
navodnjavale plodna polja, a njene obale su bile omiljena mjesta za piknike i
druženja.
Prirodna ljepota i biodiverzitet
Rijeka Tolisa bila je poznata po svojoj prirodnoj ljepoti. Kristalno čista
voda, bogata flora i fauna činili su ovu rijeku pravim draguljem prirode.
Ribe, ptice i druge životinje nalazile su utočište u njenim vodama i obalama.
Mnoge vrste biljaka koje su rasle uz Tolisu imale su medicinska svojstva i
koristile su se u tradicionalnoj medicini.
Kultura i tradicija
Tolisa nije bila samo prirodni resurs; bila je srce zajednice. Mnoge lokalne
priče, legende i pjesme bile su vezane za ovu rijeku. Proslave i festivali
često su se održavali na njenim obalama, gdje su se ljudi okupljali da
proslave život i prirodu. Riječne obale bile su svjedoci mnogih ljubavi,
prijateljstava i važnih životnih događaja.
Ekološke promjene i nestanak
Nažalost, tokom posljednjih decenija, Tolisa je doživjela drastične promjene
koje su dovele do njenog nestanka. Urbanizacija, izgradnja infrastrukture i
klimatske promjene značajno su uticale na smanjenje njenog toka. Isušivanje
tla, zagađenje i promjene u ekosistemu doprinijele su postupnom nestanku
rijeke. Danas, Tolisa više ne teče, a njeno korito je gotovo u potpunosti
suho.
Nostalgija i sjećanja
Za mnoge stanovnike Bosanske Posavine, Tolisa ostaje važan dio njihove
prošlosti. Priče o rijeci prenose se s koljena na koljeno, a stariji često
pričaju o danima kada je Tolisa bila centar njihovog života. Mnogi se sa
nostalgijom sjećaju ribolova, plivanja i druženja na njenim obalama. Iako
rijeke više nema, sjećanja na nju ostaju živa.
Zaključak
Rijeka Tolisa, iako fizički nestala, ostaje simbol prirodne ljepote,
zajedništva i života u Bosanskoj Posavini. Njeno sjećanje živi kroz priče,
pjesme i uspomene onih koji su imali sreću da je dožive. Tolisa je
podsjetnik na važnost očuvanja prirode i kulturne baštine, te na
neprocjenjivu vrijednost rijeka i vodenih tokova u životima ljudi.
Autor: Petar Miljić
Labels:
Sjećanje
Пријавите се на:
Објављивање коментара
(
Atom
)
Kalendar
Budućnost demonstrirala snagu protiv Bratstva
Dana, 21. aprila 2024. godine, Budućnost je ugostila svoje rivale iz Dubice, ekipu Bratstva, u okviru 10. kola PFL Modriča-Š...
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiXzd-UwGj2Ocuq6JGW7HFG3RcO_4yXQD1brKr_Yq1HSTZ-Dc6MZzc-vDWV4I60tJIqVNXj-TxRg4Fd08c0JzMlSYuY5Boas1ORrs7jlVl-3agR3DK0BOS0elKJ1WeQCLIzPYnHuFH7RVGPvU8KyuTMHmKQSlW2skVtg_FiV_JLM7d8aGPPUPfsKJ1GlwdT/s320/Budu%C4%87nost_Bratstvo_3_0.png)
Popularni postovi
-
O porijeklu porodica u Srednjoj Slatini dragocjene podatke dao nam je iguman Jovan Nedić. On je šezdesetih godina počeo prikupljati etnolo...
-
Želјko Jurić , rođen je 3. maja 1976. godine u Bosanskom Šamcu. Do šesnaeste godine živeo je u Srednjoj Slatini. Godine 1993. pres...
-
UKAZ O PROGLAŠENU ZAKONA O PROMJENI PODRUČJA OPŠTINA BOSANSKI ŠAMAC I GRADAČAC Na osnovu Člana 172. Ustava Socijalističke Rep...
-
PREDGOVOR Na početku želim da napomenem da sam materijal za pisanje ovog članka uzimao iz knjiga - "Selo Slatina kod Bosan...
-
U knjizi "18. hrvatska istočnobosanska narodnooslobodilačka udarna brigada", koju je napisala grupa autora, opisan...
Rado Babić - komentar sa FB stranice
ОдговориИзбришиTekst je simpatican i nostalgican ali daleko je od istine. Tolisa nije nestala slucajno, niti je to njeno vjestacko nestajanje slucajno. Tolisa je imala veoma veliku poplavnu povrsinu i nebrojene bare koje su ostajale iza proljetnih i kisnih sezona, voda je stalno pravila probleme u vecem obalnom podrucju i posle obimnih istrazivanja i analiza se doslo do zakljucka da bi bilo najbolje odvesti najveci dio vode lateralnim kanalom iz Skugrica u rijeku Bosnu. Nasao sam podatak da je isusivanje posavine krenulo jos 1620-tih, za vrijeme kratkotrajne austrijske uprave, posle se nastavilo pravljenjem zastite od rijeka Bosne, Save i njenih pritoka, najboznatiji zahvat je regulisanje usca Bosne u Savu i pocetak gradnje malog gradica Bosanskog Samca 1963, proces jos nije zavrsen.
Tim djelom jeste rijeka izgubila prvobitnu funkciju ali nije u potpunosti nestala, rijecno korito i dalje postoji, kao i povremeni tok, ipak tako je dobijeno na hiljade hektara obradive i gradjevinske povrsine.
Inace interesantno, a nije pomenuto, je da rijeka Tolisa izvire u selu Tolisa kod Gradacca a uliva se u Savu takodje u selu Tolisa kod Orasja.
Postoje jos mnogo zivih svjedoka kako je to znala biti velika i divlja rijeka i kako su se mnogo ljudi utopilo u njoj. Takodje je bila bogata raznovranom ribom i otac mi je pricao da se samo od ribe iz Tolise i bara moglo prehraniti cjelokupno stanovnistvo u njenom toku.
Шамац је настао 1863, а не 1963. године. О ријеци Толиси могу се писати томови књига на основу чињеница, предањ и личних и личних сјећања.
ОдговориИзбриши